Pas lekesi nasıl çıkar sorusuna yüzeye göre cevap verin: beyaz, yıkanabilir kumaşta limon ve tuzla başlayabilirsiniz; kaplamasız metalde beyaz sirke veya karbonatlı macun deneyebilirsiniz. Porselen ve paslanmaz çelikte yüzeye uygun hazır pas temizleyici kullanın. Mermerde limon ve sirke kullanmayın; doğal taşa uygun emici macun seçin. Aşağıda ev yöntemlerinin uygulanışını, nerede zarar verebileceklerini ve hangi durumda ürün seçmeniz gerektiğini bulacaksınız.
Pas lekesini çıkarmak için gereken malzemeler
- Limon ve sofra tuzu: Beyaz, yıkanabilir kumaştaki bölgesel leke için.
- Beyaz sirke veya karbonat: Uygun kaplamasız metalde ayrı yöntemler olarak kullanmak için.
- Yumuşak beyaz bez, eski diş fırçası ve temiz su: Nazik uygulama, durulama ve kurulama için.
- Plastik kap: Küçük metal parçayı sirkeye yatırmak için.
- Yüzeye uygun hazır pas leke çıkarıcı: Ev yöntemi yetmediğinde kumaş veya sert yüzey için ayrı ürün seçin.
- Koruyucu eldiven ve sıçrama gözlüğü: Kimyasal ürünün etiketi doğrultusunda kullanın.
Önce eşyanın bakım etiketini okuyun ve seçtiğiniz yöntemi görünmeyen küçük bir yerde deneyin. Renk değişimi, matlaşma veya doku bozulması görürseniz devam etmeyin. Kumaş seçiminde kumaş türlerine göre leke çıkarma rehberine de bakabilirsiniz.
Hangi yüzeyde hangi yöntem işe yarar?
| Yüzey | Evde seçebileceğiniz yöntem | Sık hata ve nedeni |
|---|---|---|
| Beyaz, yıkanabilir kumaş | Limon, tuz ve güneş; gerekirse kumaşa uygun hazır ürün | Renkli kumaşa aynı işlemi yapmak: limon ve güneş rengi soldurabilir. |
| Kaplamasız demir veya çelik eşya | Bakım talimatı uygunsa beyaz sirke; hafif yüzey pasında karbonat ve su | Boyayı, kaplamayı veya ahşap sapı da işleme dahil etmek. |
| Porselen ve kaplamasız paslanmaz çelik | Etiketinde bu yüzeyler yazan oksalik asitli temizleyici | Sert tel veya aşındırıcıyla hassas yüzeyi zorlamak. |
| Mermer, traverten ve diğer doğal taşlar | Taş türüne ve pas lekesine uygun emici macun | Sirke veya limon dökmek: özellikle kireç esaslı taşta matlaşma ve aşınma olabilir. |
| Halı, döşeme, deri ve yalnız kuru temizleme etiketi olan giysi | Bakım talimatına ve malzemeye uygun özel işlem | Yıkanabilir kıyafet tarifini uygulamak; fazla sıvı veya yanlış ürünle malzemeyi bozmak. |
Kıyafette limon, tuz ve güneş nasıl uygulanır?
Bu yöntem özellikle beyaz, yıkanabilir ve güneşe dayanıklı kumaş için denenebilir. Limon bazı boyaları açabilir; giysinin yıkanabilir olması güneşte rengini koruyacağını göstermez. Renkli veya hassas giyside kumaşa uygun pas leke çıkarıcısını tercih edin.
- Kumaşı kontrol edin. Bakım etiketi evde yıkamaya izin vermeli. Önce iç dikişte küçük bir deneme yapın.
- Lekenin üzerine tuz serpin. Ardından tuzun üzerine lekeyi ıslatacak kadar limon suyu sıkın. Kumaşı sertçe ovalamayın.
- Güneşte kurumaya bırakın. Kumaş ve renk denemesi uygunsa lekeli alanı güneşe yayın ve kurumasını bekleyin.
- İyice durulayın. Tuz ve limon kalıntısını temiz suyla uzaklaştırın. İz sürüyorsa ve kumaşta değişiklik yoksa aynı işlemi tekrarlayabilirsiniz.
- Etikete göre yıkayın. Leke devam ediyorsa kumaşa uygun hazır ürünle ön işlem yapın; ambalajdaki miktar ve süreyi uygulayın.
- Kurutma makinesinden önce kontrol edin. Pas hâlâ görünüyorsa sıcak kurutma yapmayın; leke daha kalıcı hale gelebilir.
Sirke metaldeki pası çıkarır mı?
Beyaz sirke küçük, kaplamasız metal parçalardaki pası gevşetmek için kullanılabilir. Boya, kaplama, ahşap sap veya hassas bir yüzey varsa eşyanın bakım talimatı izin vermeden sirkeye yatırmayın. Kumaştaki pas için sirkeyi ilk seçenek yapmayın: bazı lifleri zayıflatabilir ve rengi değiştirebilir.
Uygun küçük metal parçayı plastik kaba koyun, paslı bölgeyi beyaz sirkeyle kaplayın. Yaklaşık 30 dakika sonra çıkarıp pasın gevşeyip gevşemediğine bakın. Yumuşak bez veya yüzeye uygun fırçayla temizleyin, bol suyla durulayıp tamamen kurulayın. Bu süre bir kontrol noktasıdır; leke duruyor diye hassas eşyayı uzun süre asitte bırakmayın.
Karbonat pas lekesine iyi gelir mi?
Karbonat ve suyla hazırlanan macun, küçük metal eşyalardaki hafif yüzey pasında ovalamaya yardımcı olabilir. Karbonatı tek başına serpip beklemek yerine az suyla sürülebilir bir macun yapın. Uygun kaplamasız metalde paslı yere sürüp yaklaşık 1 saat bekletin; diş fırçasıyla nazikçe temizleyin, durulayıp kurulayın. Hassas parlak veya kaplamalı yüzeyde aşındırıcı uygulama yapmayın.
Bu yöntem kumaş lekesine veya derin korozyona karşı genel çözüm değildir. Metalin yüzeyi çukurlaşmışsa temizlik kaybolan metali geri getirmez. Sirke ve karbonatı aynı kapta köpürterek daha güçlü bir pas sökücü elde edeceğinizi de varsaymayın; burada iki ayrı yöntem tarif ediliyor.
Oksalik asit ve "kuzu kulağı tuzu" kullanılabilir mi?
Bu adla satılan bir tozun ambalajındaki etken maddeyi kontrol edin. Oksalik asit pas temizleyicilerinde kullanılabilir, ancak göz yanığına ve cilt tahrişine yol açabilir. Evde ham tozdan yoğun bir karışım hazırlamak yerine, temizleyeceğiniz yüzeye uygun hazırlanmış ürün seçin.
Örneğin oksalik asitli toz temizleyicinin etiketi porselen veya kaplamasız paslanmaz çeliğe izin veriyorsa yüzeyi ıslatın, etiketteki miktarı uygulayın, yumuşak süngerle nazikçe temizleyin ve belirtilen sürede iyice durulayın. Doğal taş, boyalı veya cilalı yüzey için ayrıca uygunluk arayın. Kumaşa sert yüzey temizleyicisi dökmeyin.
Tuz ruhu ve fosforik asitli metal hazırlama ürünlerini kıyafet veya banyo temizleyicisi yerine kullanmayın. Hidroklorik asit birçok metali aşındırır; fosforik asit de göz ve cilt yanığına neden olabilir. Leke için yüzeye uygun hazır ürünle ilerleyin.
Mermerdeki pası evde nasıl ele alabilirsiniz?
Önce pas bırakan metal saksıyı, kutuyu veya eşyayı kaldırın. Yüzeyi nötr taş temizleyicisiyle temizleyip durulayın ve yumuşak bezle kurulayın. Pas izi kalıyorsa taş türünüze ve pas lekesine uygun emici macun seçin; limon, sirke veya genel asitli pas sökücü kullanmayın.
Taş için emici macun işleminde genel uygulama, yaklaşık 1 cm kalınlık ve lekenin kenarından yaklaşık 3 cm taşan bir alandır. Plastik spatulayla yayılır, üzeri plastikle kapatılır ve kuruma süreci genellikle 24-48 saat sürer. Seçtiğiniz ürünün hazırlama, örtüyü kaldırma ve bekleme talimatını izleyin; kuruyan macunu plastik spatulayla alıp durulayın. Uzun bekleme sıvı asit için değil, taşa uygun macun içindir. Pas derine işlemişse veya taş zaten aşınmışsa taş bakım uzmanına bırakın.
Temizlik sırasında nelere dikkat etmelisiniz?
Çamaşır suyunu sirke, limon, tuz ruhu veya asitli pas sökücüyle karıştırmayın; klor gazı oluşabilir. Amonyakla karıştırmak kloramin gazı oluşturur. Ayrıca klorlu çamaşır suyu pas lekesini kalıcılaştırabilir. Kimyasal ürünleri havalandırılan yerde, etiketin istediği korumayla kullanın; orijinal ambalajında ve çocuklardan uzakta tutun.
Kimyasal göze sıçrarsa gözü açık tutarak temiz, sıcak olmayan suyla en az 20 dakika yıkayın ve acil tıbbi yardım alın; yardım beklerken yıkamayı sürdürün. Cilde bulaşan üründe kirlenen giysiyi çıkarıp bölgeyi bol suyla yıkayın. Gaz soluduysanız temiz havaya çıkın. Zehir danışma için 114, nefes darlığı veya bilinç bulanıklığında 112 aranır; ürün ambalajını yanınıza alın.